Q.Jakie badania laboratoryjne warto wykonać przed pierwszą wizytą u kardiologa?

Należy pamiętać, że do wielu badań należy pozostawać na czczo, ostatni posiłek powinien być dość lekki, zjedzony do godziny 18 dnia poprzedniegoPrzed I wizytą u specjalisty warto wykonać badania należące do podstawowej diagnostyki kardiologicznej. Są to: morfologia, kreatynina, sód, potas, glukoza na czczo, lipidogram (cholesterol, HDL, LDL, trójglicerydy). Wyniki tych badań pozwolą lekarzowi ocenić pełniej stan zdrowia pacjenta.W razie wątpliwości lekarz zleci bardziej szczegółowe badania na wizycie lekarskiej.

Q.Co to jest wskaźnik BMI?

Najprostszy wskaźnik do rozpoznania nadwagi lub otyłości. Wskaźnik ten wykrzorzystywany jest przede wszystkim do oceny ryzyka pojawienia się groźnych chorób- miażdżycy, choroby niedokrwiennej serca, udaru mózgu, czy nawet nowotworów. BMI -obliczamy dzieląc masę ciała (w kilogramach) przez wzrost do kwadratu (w metrach). Prawidłwa wartość BMI wynosi 19-25, powyżej 25 to nadwaga, a powyżej 30 otyłość. 

Q.Co oznacza skrót INR i jaka jest jego prawidłowa wartość?

INR jest to czynnik oceniający sprawność zewnątrzpochodnego układu aktywacji protrombiny. Potocznie pacjenci używają nazwy "krzepliwość krwi". INR kontrolujemy u pacjentów leczonych tzw. antykoagulantami, czyli lekami „wydłużającymi" krzepliwość krwi. Najczęściej stosowanymi lekami z tej grupy to acenocumarol i warfaryna. Prawidłowy INR wynosi zwykle 0,8-1,2. Jego wartość zależy przede wszystkim od stanu zdrowia pacjenta. Współczynnik znacznie różni się u osób leczonych antykoagulantami w żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej, przy wadach zastawkowych serca lub u ludzi z migotaniem przedsionków, u których INR powinien wynosić 2,0-3,0. Natomiast u osób po wszczepionych sztucznych zastawkach jego wartość z kolei powinna mieścić się w zakresie 2,5-3,5.

Q.Co to jest koronarografia?

Koronarografia jest zabiegiem diagnostycznym, który umożliwia precyzyjną ocenę nasierdziowych tętnic zaopatrujących mięsień sercowy w krew. Zabieg ten wykonywany jest w pracowni badań hemodynamicznych. Koronarografia polega na wprowadzeniu cewnika przez nakłucie tętnicy udowej lub promieniowej do ujścia tętnic wieńcowych. Cały zabieg wykonywany jest pod kontrolą obrazu rentgenowskiego. Widząc cewnik na ekranie lekarz przesuwa go w kierunku serca.Gdy koniec cewnika znajdzie się w pobliżu odejścia tętnicy wieńcowej od aorty, lekarz wstrzykuje do tętnicy wieńcowej preparat kontrastujący, który mieszając się z krwią płynie tętnicą wieńcową. W czasie, gdy przez tętnice wieńcowe będzie przepływała mieszanina krwi i kontrastu, będzie ona widoczna na ekranie i obraz jej zostanie zarejestrowany. Oglądając film wykonany w czasie koronarografii można bardzo precyzyjnie ocenić miejsca, w których tętnice wieńcowe są zwężone lub całkowicie niedrożne.Wstrzyknięcie kontrastu nie jest bolesne. W chwili wstrzyknięcia większość pacjentów odczuwa napływająca falę ciepła. To uczucie zwykle trwa 20 do 30 sekund i ustępuje.Jest to badanie stosowane szeroko w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca.

Q.Jakie objawy zawału serca?

Z reguły zaczyna się od nasilającego się bólu w klatce piersiowej. Początkowo może to być tylko dyskomfort, potem rozpieranie lub gniecenie i nasilający się ból, który zlokalizowany jest zazwyczaj za mostkiem i promienuje do żuchwy lub ramion. Pojawiają się też kłopoty z oddychaniem, oddech staje się płytki i rwany. Czasami towarzyszą też temu mdłości, a nawet wymioty. W przeważającej większości przypadków towarzyszy też mu niepokój, a nawet duży lęk. Ból pojawia się nie tylko w klatce piersiowej. W niektórych przypadkach pojawia się w rejonie pleców czy brzucha. Ból nie zmniejsza się nawet po odpoczynku czy wygodnym położeniu się.

Q.Jakie objawy migotania przedsionków?

Do najczęstszych objawów migotania przedsionków należą:

-szybkie, nierówne bicie serca „ kołatanie”,

-ból lub dyskomfort w klatce piersiowej,

-osłabienie, obniżona tolerancja wysiłku fizycznego,

-omdlenia i zawroty głowy,

-duszność,

-nadmierna potliwość.

Q.Czy migotanie przedsionków jest groźną chorobą?

Migotanie przedsionków jest jednym z rodzajów zaburzeń rytmu serca (arytmii), które polega na bardzo szybkich i  skurczach przedsionków serca (350–700/min). W trakcie migotania przedsionków serce nie bije regularnie i we właściwym rytmie. Wówczas nie jest w stanie wypompować odpowiedniej ilości krwi bogatej w tlen i substancje odżywcze do narządów. W konsekwencji krew zalega w sercu, co może doprowadzić do powstania zakrzepów. Te z kolei mogą się oderwać i wraz z prądem krwi przedostać się do mózgu, powodując zator w naczyniach mózgowych i doprowadzić do udaru niedokrwiennego mózgu.

Q.Kiedy należy wykonać badanie spirometryczne?

Spirometria jest badaniem czynnościowym płuc. Jest to bardzo ważne badanie w diagnostyce przewlekłych chorób układu oddechowego, szczególnie często wykorzystywane przy rozpoznawaniu astmy oskrzelowej czy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Badanie spirometryczne pozwala ocenić wydolność dróg oddechowych i zalecane jest u osób które mają:

-świszczący oddech,

-przewlekły kaszel,

-łatwo męczą się,

-odczuwają ból w klatce piersiowej,

-skarżą się na duszność spoczynkową i wysiłkową,

-palą papierosy,

-mają deformację klatki piersiowej,

-są po operacjach na miąższu płucnym,  

-spiromertia wykonywana jest także w celu oceny zawodowego ryzyka narażenia na szkodliwe substancje znajdujące się w powietrzu,

-służy do monitorowania efektów leczenia chorób płuc.

Q.Chciałbym wykonać badanie spirometryczne, jak należy się do niego przygotować?

-Na badanie spirometryczne należy zgłosić się w dobrym stanie ogólnym – tzn. nie można być w trakcie infekcji górnych dróg oddechowych, gdyż kaszel lub katar utrudniałyby badanie.

-Przed wykonaniem badania należy powstrzymać się od palenia tytoniu na 24 godziny przed badaniem (minimum 2 godziny, jeśli stanowi to dużą trudność).

-Na 2 godziny przed badaniem nie powinno się spożywać obfitych posiłków, pić mocnej herbaty, kawy ani coca-coli.

-Na 30 minut przed badaniem nie należy wykonywać intensywnego wysiłku fizycznego.

-Na badanie najlepiej założyć luźne ubranie niekrępujące ruchów klatki piersiowej, a przed samym badaniem zdjąć krawat czy marynarkę.

-Przed badaniem spirometrycznym należy indywidualnie ustalić z lekarzem kierującym na badanie, jakie z przyjmowanych leków można stosować w dniu badania, a  jakie należy odstawić.

Q. Co należy ze sobą zabrać na pierwszą wizytę u kardiologa?

1.Dowód osobisty - jest potrzebny do rejestracji i wypisywania recept.

2.Aktualne wyniki badań (morfologia, mocz, lipidogram i inne) oraz  poprzednie, dla porównania(jeśli dostępne).

3.Spis aktualnie zażywanych leków (łącznie z dawkami!),  zarówno tych przepisanych przez innych lekarzy, jak również tych kupionych bez recepty .  Najprościej jest przynieść ze sobą opakowania lub ulotki tych leków.

4.Całą posiadaną dokumentację medyczną nawet, jeżeli wydaje się niezwiązana z dolegliwościami kardiologicznymi. 

Q. Na czym polega badanie echo serca? W jakim celu i jak się je wykonuje?

Badanie echo(USG) pozwala  za pomocą ultradźwięków przedstawić struktury serca i naczyń krwionośnych. Badanie to wykonuje się dla oceny morfologii serca, czyli jego obrazu anatomicznego(komory, przedsionki, zastawki, naczynia etc.) oraz dla oceny jego czynności(pracy zastawek serca, przepływów krwi etc). Aparaty służące do wykonania badania(echokardiografy) umożliwiają obliczenie różnych parametrów do oceny stanu i czynności serca. USG jest podstawowym badaniem w diagnozowaniu i monitorowaniu przebiegu wielu chorób serca, w tym: wad wrodzonych i nabytych, niewydolności serca, kardiomiopatii, nadciśnienia tętniczego( dla oceny jego powikłań), nadciśnienia płucnego, chorób dotyczących aorty, choroby wieńcowej,po zawale serca i w jeszcze wielu innych schorzeniach. Jest jednym z podstawowych badań służących do diagnozowania takich objawów, jak: szmery serca, duszność, bóle w klatce piersiowej, omdlenia oraz niektóre rodzaje arytmii.Badanie jest bezpiecznie i zasadniczo bezbolesne oraz można je powtarzać wielokrotnie . Niewielki ból może wystąpić jedynie na skutek dociskania głowicy aparatu do klatki piersiowej. Badanie można wykonywać również u kobiet w ciąży.

Q. Przyspieszone bicie serca co oznacza i co robić, kiedy serce bije za szybko?

U zdrowego człowieka rytm serca w spoczynku mieści się w granicach 60–90 uderzeń na minutę. Naturalnym rozrusznikiem serca, który steruje jego pracą, jest węzeł zatokowo-przedsionkowy, mieszczący się w prawym przedsionku serca.W przypadku przyspieszonego rytmu(bicia) serca pochodzącego z tego węzła możemy mówić o tachykardii zatokowej. Może ona być adekwatna – a więc taka, która jest wynikiem fizjologicznej (tj. prawidłowej) reakcji organizmu na różne sytuacje, np. silne emocje, wysiłek fizyczny, stres lub choroby. Zdarza się jednak, że szybki rytm serca wiąże się z patologicznymi procesami rozwijającymi się w organizmie.

Najczęstsze przyczyny arytmii serca, polegającej na przyspieszonym rytmie serca to:

-gorączka, odwodnienie, niewydolność oddechowa;

niedokrwistość, nadczynność tarczycy;

-niewydolność serca, organiczne choroby serca;

-hipoglikemia, zaburzenia elektrolitowe;

-działanie alkoholu, kofeiny, nikotyny, zażywanie narkotyków.

Aby wykryć zaburzenia pracy serca, należy wykonać badanie EKG i/lub badanie holterowskie. Za jego pomocą można zobrazować elektryczną czynność (pracę) przedsionków oraz komór i wykryć ewentualne nieprawidłowości. W przypadku przyspieszonego bicia serca, znanych jest wiele jego ewentualnych przyczyn, dlatego ważne jest, by w porę udać się do lekarza i podjąć dalszą diagnostykę.

Q. Lekarz zlecił mi badanie EKG metodą Holtera. Na czym ono polega i jak należy się przygotować?

Badanie metodą Holtera polega na rejestracji zapisu EKG w sposób ciągły przez 24, 48 godzin, a nawet 7dni . Badanie pozwala na diagnostykę zaburzeń rytmu serca, zmian niedokrwiennych oraz pauz w pracy serca, które wystąpią w trakcie rejestracji. Dzięki badaniu można wykryć przyczynę lub monitorować leczenie takich chorób, jak:

-Omdlenia i utraty przytomności pochodzenia sercowego.

-Zaburzenia rytmu serca.

-Choroba wieńcowa i stan po zawale serca.

-Bloki przewodzenia i pauzy w pracy serca wymagające leczenia za pomocą wszczepienia stymulatora serca.

-Ocena rytmu po wszczepieniu stymulatora serca.

-Obserwacja niektórych wrodzonych chorób serca

W celu wykonania badania, na klatkę piersiową pacjenta przykleja się elektrody do których podłącza się przewody wychodzące z aparatu rejestrującego, mającego postać niewielkiego "pudełeczka". Z tak podłączonym aparatem chodzi się przez następne 24 godziny lub dłużej, zależnie od wskazań, wykonując normalne czynności życiowe. W trakcie badania, pacjent powinien prowadzić specjalny dzienniczek, w którym zapisuje swoją aktywność fizyczną i emocjonalną (na przykład zdenerwowanie) oraz występujące objawy, takie jak: ból w klatce piersiowej, poczucie arytmii, omdlenie lub zasłabnięcie. Warto też zapisywać jakie leki i o której godzinie zostały przyjęte.

Przed założeniem urządzenia, w celu odtłuszczenia skóry należy wykąpać się. Po kąpieli nie należy smarować ciała tłuszczem ani balsamem. Mężczyźni powinni dodatkowo ogolić owłosienie na klatce piersiowej w miejscach gdzie będą przyklejane elektrody. Działania te są potrzebne dla zapewnienia prawidłowego przewodnictwa elektrycznego skóry, ważnej dla przeprowadzanego badania. W trakcie badania nie można kąpać się ani brać prysznica, ponieważ urządzenia rejestrujące nie są wodoodporne i zamoczenie mogłoby doprowadzić do ich zniszczenia.Nie wolno także używać poduszki ani koca elektrycznego, bo mogą zakłócać pracę aparatu. Jeśli któraś elektroda się odklei, należy ją przymocować w tym samym miejscu.

Q. Jakie jest prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi?

Prawidłowe ciśnienie powinno utrzymywać się poniżej 135 na 85 mm Hg. Granicznym ciśnieniem jest ciśnienie 140 na 90. Wszystko, co powyżej, jest już nadciśnieniem. Przyjęto tę granicę na podstawie badań epidemiologicznych i klinicznych dużych grup pacjentów. Stwierdzono, że ciśnienie powyżej tej granicy zwiększa ryzyko zawałów serca i udarów mózgu, które wzrasta również wraz z wiekiem pacjenta.

Po to, by stwierdzić, czy pacjent cierpi na nadciśnienie, nie wystarczy jeden pomiar. U każdego człowieka może się zdarzyć wyższe ciśnienie, np. wskutek emocji lub podczas samego pomiaru w trakcie wizyty. Opisuje się to jako "efekt białego fartucha". Po to, by stwierdzić, czy pacjent ma nadciśnienie tętnicze, należy wykonać kilkanaście pomiarów, najlepiej rano lub wieczorem po kilkunastominutowym relaksie(średnia z 2-3 pomiarów) lub wykonać całodobowy automatyczny 
pomiar ciśnienia przy pomocy specjalnego urządzenia.

Q. Mam częste zawroty głowy oraz szumy w uszach jakie badanie powinnam wykonać?

USG tętnic dogłowowych pozwala na ocenę naczyń dostarczających krew do mózgu i ustalenie czynników ryzyka chorób naczyniowych mózgu(udarów). Badanie pozwala ocenić grubość błony wewnętrznej i środkowej naczynia(KIM), a także obecność blaszek miażdżycowych i ich strukturę. Rozpoznanie miażdżycy tętnic dogłowowych i włączenie odpowiedniego leczenia pozwala na zmniejszenie ryzyka wystąpienia udaru mózgu. W zależności od stopnia zwężenia naczynia stosuje się leczenie farmakologiczne, angioplastykę lub operacyjne(endarterektomia). Do badania pacjent odsłania szyję, ściąga łańcuszki i układa się na plecach z głową odgiętą do tyłu. Lekarz przykłada do szyi pacjenta przykłada sondę pokrytą żelem i przesuwa ją po lewej i prawej stronie szyi. Sonda rejestruje obrazy, które są wyświetlane na ekranie ultrasonografu(aparatu do wykonywania badań USG)i oceniane przez lekarza badającego. Badanie jest bezbolesne, bezpieczne dla osób w każdym wieku, bezpieczne dla kobiet w ciąży, zaletą badania jest również możliwość wielokrotnego powtarzania .